Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου : Τι να τρώω part I

Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου: Τι να τρώω;

Της κλινικής Διαιτολόγου – Διατροφολόγου Μαρία Μαντζώρου Msc PhDc

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) είναι μια ετερογενής, συχνή διαταραχή που
επιρρεάζει το παχύ έντερο και χαρακτηρίζεται από κοιλιακό πόνο και δυσφορία, ενώ
παρατηρούνται και αλλαγές στην κινητικότητα του εντέρου με δυσκοιλιότητα και αέρια, ή
διάρροια. Η αιτιολογία της διαταραχής δεν είναι πλήρως γνωστή, ενώ ψυχολογικοί
παράγοντες, όπως το άγχος φαίνεται να επηρεάζουν αρκετά τη συμπτωματολογία.
Ορισμένα τρόφιμα φαίνεται να εντείνουν τα συμπτώματα, ενώ και η μικροχλωρίδα του
εντέρου έχει μελετηθεί εκτενώς σε σχέση με τo Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, όπου
φαίνεται πως τα συμτώματα οφείλονται σε αυξημένους πληθυσμούς συγκεκριμένων
βακτηρίων του εντέρου. Καθώς η διατροφή παίζει μεγάλο ρόλο στη συμπτωματολογία, η
πρώτη γραμμή αντιμετώπισης αποτελείται από αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής.

Τι να τρώω και τι να αποφεύγω;
Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι φυτικές ίνες, τα προβιοτικά και οι ζυμώσιμοι
υδατάνθρακες FODMAPs (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides,
Monosaccharides and Polyols) παίζουν ρόλο στα συμπτώματα. Η χρήση προβιοτικών
φαίνεται να βελτιώνει τη συμπτωματολογία, ενώ δεν συστήνεται η χρήση πίτουρο σιταριού
(wheat bran) ως συμπλήρωμα, καθώς εντείνει τα συμπτώματα. Η χρήση λιναρόσπορου σε
άτομα που πάσχουν από δυσκοιλιότητα, λόγω του συνδρόμου μπορεί να βοηθήσει.
Οι ζυμώσιμοι υδατάνθρακες, FODMAPs (Fermentable Oligosaccharides,
Disaccharides, Monosaccharides and Polyols) απασχολούν τους ειδικούς τα τελευταία έτη.
Καθώς δυσαπορροφώνται τους στο λεπτό έντερο, ζυμώνονται από την εντερική
μικροχλωρίδα και ενώ υπαρχει και οσμωτική ενδοεντερική επίδράση. Συστήνεται η
αποφυγή των FODMAPs, καθώς εντείνουν τα συμπτώματα σε ένα μεγάλο ποσοστo πασχόντων, με την αποφυγή τους να βελτιώνει αρκετά τη συμπτωματολογία στο 70-94%
των ατόμων, ειδικά σε άτομα που εμφανίζουν πρήξιμο και μετεωρισμό. Η δίαιτα
αποκλεισμού FODMAP έχει γίνει αρκετά γνωστή το τελευταίο διάστημα, με εξαιρετικά
αποτελέσματα, αλλά θα πρέπει να ακολουθείται υπό την επίβλεψη διαιτολόγου! Ο
αποκλεισμός των FODMAP δεν ακολουθείται για πάντα, αλλα ακολουθειται για μερικες
εβδομάδες και εν συνεχεια τα τρόφιμα επανεισάγονται προς εύρεση των τροφίμων τα
οποία οδηγούν στα συμπτώματα, καθώς και της ποσότητας που είναι ανεκτή.
Η δυσανεξία στη λακτόζη είναι κοινό εύρημα σε πάσχοντες από ΣΕΕ, επομένως
συστήνεται η αποφυγή της, μέσω χρήσης γαλακτοκομικών προϊόντων χωρίς λακτόζη, ενώ
το τεστ αναπνοής το οποίο χρησιμοποιείται για την διάγνωση της δυσανεξίας στη λακτόζη
(δηλαδή της έλλειψης του ενζύμου λακτάση) συστήνεται για να αποκλειστεί η δυσανεξία,
και η πιθανώς άσκοπη αποφυγή της λακτόζης.
Συστήνεται επίσης η αποφυγή ή μείωση κατανάλωσης καφεΐνης, αλκοόλ και αεριούχων
ροφήμάτων, με επαρκή πρόσληψη άλλων υγρών, με 1,5-3 λίτρα υγρών τη μέρα, ενώ
βοηθητική είναι η χρηση τσαγιού μέντας ή/και ελαίου μένταες (peppermint oil). Επιπλέον,
καλό είναι να αποφεύγεται η κατανάλωση λιπαρών τροφών (fast food, τηγανητά, κ.α.).
Συστήνεται η κατανάλωση μικρών συχνών γευμάτων, τα οποία μασώνται καλά και αργά,
σε ήρεμο περιβάλλον. Η διατήρηση ενός ημερολογίου καταγραφής τροφίμων,
συναισθημάτων (πχ. άγχος) και συμπτωμάτων θα βοηθήσει πολύ στην αναγνώριση
κάποιων τροφίμων ή και καταστάσεων που ενδέχεται να δημιουργούν τα συμπτώματα.
Υπάρχουν λίστες με τρόφιμα με υψηλή & χαμηλή περιεκτικότητα σε FODMAPs. Μερικά
τρόφιμα παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα.
Το κρέας, το ψάρι, το κοτοπουλο, το κρεας, τα σκληρά τυριά, το αυγό, τα έλαια, το βούτυρο
και το τοφου είναι ελεύθερα από FODMAPs.
Με πειράζει η γλουτένη;

Συνοψίζοντας, το ΣΕΕ είναι μια κοινή διαταραχή του εντέρου, η οποία επιρρεάζεται από
τη διατροφή και την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου. Αναφορικά με τη διατροφή,
τροποποιήσεις στη διατροφή μπoρεί να βοηθήσουν. Συστήνεται η ολοκλήρωση του
πρωτοκόλλου της δίαιτας αποκλεισμου FODMAP υπό διαιτολογική επίβλεψη για την αντιμετώπιση του συνδρόμου.